Hurdayı satmadan önce yapılacak işler üç başlıkta toplanıyor: ayırmak, ölçmek ve göstermek. Önce metalleri türüne göre ayırın, metal olmayanları kenara alın. Sonra miktarı kabaca tahmin edin. En son, birkaç iyi fotoğraf ve adres bilgisiyle hurdacıya ulaşın. Bu hazırlık hem fiyatın daha doğru konuşulmasını sağlar hem de teslim günü sürprizleri azaltır. Aşağıdaki on adım, evden ya da küçük bir işyerinden çıkan hurda için yazıldı.
1. Elinizde ne olduğunu yazın
Hurdayı kafanızda değil kâğıtta toplayın. Oda oda, balkon ve bodrum dâhil dolaşıp her kalemi tek satıra yazın: "iki petek, bir çamaşır makinesi, bir çuval musluk ve vana, eski uzatma kabloları". Bu liste hem ayrım sırasında unutulan parçayı yakalar hem de telefonda konuşurken elinizde hazır durur.
2. Metal olmayanları ayırın
Ahşap, cam, kâğıt, karton ve plastik metale karıştığında tartıda metal sayılmaz. Bunları ayrı tutun; bu metal dışı kalemleri satın almıyoruz. Aldığımız metal türlerinin listesini hurda çeşitleri sayfasında bulabilirsiniz.
3. Metalleri türüne göre gruplayın
Ayrım için uzman olmanız gerekmiyor; evde yapılabilecek basit bir sıra yeterli:
- Mıknatıs: Buzdolabı mıknatısını parçaya yaklaştırın. Güçlü tutuyorsa büyük ihtimalle demir ya da çeliktir; demir grubuna koyun.
- Renk: Tutmayanlara bakın. Kırmızımsı kahve olanlar bakır, sarı olanlar pirinç (sarı) olabilir. Kesik ya da çizik yerden bakmak, yüzey kaplamasının yanıltmasını önler.
- Ağırlık: Mıknatıs tutmayan, gümüş renkli ve eldeki boyutuna göre hafif parçalar genellikle alüminyumdur.
- Kararsızlar: Emin olamadığınız parçaları ayrı bir kovaya koyun. Bunları fotoğraf üzerinden birlikte netleştiririz.
Paslanmaz çelik bazen mıknatısı az tutar, bazen hiç tutmaz; bu yüzden mutfak ve banyodan çıkan parlak parçaları ayrıca gruplamak işe yarar.
4. Neyi sökmeye değer, neyi bütün bırakmalı?
Her parçayı sökmek gerekmez. Karar, sökme emeği ile kazanılan sınıf arasındaki dengeye bağlı. Aşağıdaki tablo evden çıkan sık kalemler için pratik bir yol gösteriyor.
| Kalem | Önerimiz | Neden |
|---|---|---|
| Sandalye, masa, raf | Ahşap ve plastik parçaları sökün | Vida ile tutturulduğu için kolay ayrılır; metal kısım temiz kalır. |
| Tencere, tava | Plastik sapları sökün | Alüminyum ya da paslanmaz gövde ayrı değerlenir. |
| Musluk, batarya | Plastik kol ve hortumu çıkarın | Pirinç gövde sarı hurda olarak ayrılır. |
| Beyaz eşya | Bütün bırakın | Gaz devresi ve motor bütünken daha güvenli taşınır. |
| Elektrik motoru, pompa | Bütün bırakın | Sökümü zaman alır; sargının bakır mı alüminyum mu olduğu bütün hâlde de anlaşılabilir. |
| Kablo | Türüne göre ayırın, yakmayın | Kılıfın türü ve kesit, içindeki bakır oranını belirler. |
5. Riskli kalemleri ayrı ve güvenli tutun
- Akü: Dik tutun, kapaklarını açmayın, kırık aküyü plastik bir kabın içinde bekletin. İçindeki asit cilde ve göze zarar verir.
- Buzdolabı, klima, derin dondurucu: Soğutucu gaz borularını kesmeyin, ezmeyin. Gaz devresini açmak hem tehlikeli hem de çevreye zararlıdır.
- Gazlı cihazlar: Kombi, şofben ya da ocağın gaz bağlantısını kendiniz ayırmayın; bu iş için gaz tesisatında yetkin bir ustaya başvurun.
- Kablo: Kılıfı yakarak sökmeyin. Yakmanın neden hem yasak hem de zararlı olduğunu kablo yakmak üzerine yazımızda anlattık.
- Veri içeren cihazlar: Bilgisayar ve telefonları hurdaya ayırmadan önce kişisel verilerinizi silin ya da diskleri çıkarın.
6. Miktarı kabaca tahmin edin
Telefonda en çok sorulan soru "ne kadar var?" sorusudur. Kesin kilo bilmenize gerek yok, ama kabaca bir tahmin planlamayı kolaylaştırır. Birkaç basit yöntem:
- Kova yöntemi: Musluk, vana, talaş gibi küçük parçalarda bir kovayı doldurup banyo baskülünde tartın, sonra kaç kova olduğunu sayın.
- Kucak yöntemi: Taşıyabileceğiniz bir parçayı tartmak için önce kendinizi, sonra parça kucağınızdayken tartın. Aradaki fark parçanın ağırlığıdır.
- Adet yöntemi: Petek, kombi, çamaşır makinesi gibi büyük kalemlerde kilo yerine adet ve ölçü yazın: "dört petek, her biri yaklaşık bir metre".
- Hacim yöntemi: Çok miktarda karışık hurdada yığının kapladığı alanı anlatın: "bir oda dolusu", "bir kamyonet kasası kadar", "iki palet".
Bu tahmin yalnız fiyat konuşması için değil, taşıma planı için de gerekir. Bir çuval musluk ile bir oda dolusu petek aynı araçla ve aynı sürede taşınmaz. Tahmininiz ne kadar gerçekçi olursa teslim günü o kadar az sürpriz çıkar. Emin değilseniz aralık verin: "en az iki, en çok dört çuval" gibi bir ifade, hiç bilgi vermemekten iyidir.
7. İşe yarayan fotoğraflar çekin
İyi bir fotoğraf, telefondaki uzun açıklamanın yerini tutar. Fotoğrafları gün ışığında ya da iyi aydınlatılmış bir yerde çekin. Aşağıdaki liste her fotoğrafın neye yaradığını gösteriyor.
| Kare | Nasıl çekilir | Ne anlatır |
|---|---|---|
| Genel görünüm | Yığının tamamı, biraz uzaktan | Toplam hacim ve karışıklık derecesi |
| Ölçekli kare | Yanına metre, A4 kâğıt ya da bir çakmak koyarak | Parçaların gerçek boyutu |
| Yakın kare | Tek tek ana kalemler | Malzeme türü ve kaplama |
| Kesit | Kablonun ucu, borunun ağzı, kırık bir yüzey | İçteki metal ve kablodaki tel kalınlığı |
| Etiket | Motor plakası, akünün üstündeki bilgi etiketi | Güç, kapasite ve tip bilgisi |
| Erişim | Bina girişi, merdiven, araç yanaşacak yer | Yükleme koşulu |
8. Erişim bilgilerini hazırlayın
Hurdanın nerede durduğu, nasıl taşınacağını belirler. Şunları not edin: kaçıncı katta olduğu, asansör olup olmadığı ve büyük parçaların asansöre sığıp sığmadığı, merdivenin genişliği, binanın önüne aracın yanaşıp yanaşamadığı. Site içindeyseniz yönetimin araç girişi için izin isteyip istemediğini önceden öğrenin. Ağır parçalar bodrumda ya da bahçedeyse oraya giden yolu da anlatın.
9. Fiyat beklentinizi doğru kurun
Hurda fiyatı malzemenin sınıfına, temizliğine, miktarına ve günün piyasasına göre değişir. Fotoğraf ve tahmini miktar, telefonda bir çerçeve çizmemize yardım eder. Ancak karışık ya da kararsız parçalar varsa netlik malzeme görüldüğünde gelir. Fiyatı belirleyen etkenleri hurda fiyatları nasıl belirlenir sayfasında tek tek açıkladık.
İnternette gördüğünüz kilo fiyatlarını da bu gözle okuyun. Listede hangi sınıfın kastedildiği, fiyatın hangi tarihe ait olduğu ve hangi miktar için geçerli olduğu yazmıyorsa, o rakamı kendi hurdanız için beklenti olarak almak sizi yanıltabilir. Kendi malzemenizin sınıfını bilmek, bu listelerden çok daha işe yarar.
10. Bilgileri tek seferde iletin
Hazırladığınız her şeyi tek mesajda göndermek, karşılıklı soru cevap trafiğini kısaltır. Mesajınızda şunlar olsun:
- ilçe ve mahalle,
- malzeme listesi ve kabaca miktar,
- fotoğraflar,
- kat, asansör ve araç yanaşma bilgisi,
- size uygun gün ve saat aralığı.
Telefon ve WhatsApp bilgilerimiz iletişim sayfasında yer alıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Hurdayı ayırmadan karışık olarak teslim edebilir miyim?
Edebilirsiniz, ama karışık hurda en düşük değerli grubun üzerinden konuşulur ya da ayrımı yerinde yapmak zaman alır. Metal olmayanları çıkarmak ve demiri diğerlerinden ayırmak gibi küçük bir ön hazırlık bile fiyatı ve teslim süresini olumlu etkiler.
Fotoğraf göndermek neden bu kadar önemli?
Çünkü malzemenin türü, kaplaması ve miktarı en hızlı fotoğraftan anlaşılır. Ölçekli bir kare ve bir kesit fotoğrafı, kablonun ya da borunun ne olduğunu çoğu zaman tek başına söyler. Böylece gerekli araç ve ekip de doğru planlanır.
Kırık bir aküyü diğer hurdalarla birlikte bekletebilir miyim?
Bekletmeyin. Kırık akü asit sızdırabilir ve çevresindeki metal hurdayı da kirletir. Aküyü dik hâlde, plastik bir kabın içinde ve diğer hurdadan ayrı tutun; kapaklarını açmayın ve teslim sırasında hasarlı olduğunu önceden söyleyin.
