Şantiye, Yıkım ve Çelik Yapı Hurdası

Bu sayfa şantiyeden, kentsel dönüşüm yıkımından ya da çelik bir yapının sökümünden metal çıkaran müteahhitler, yapı sahipleri ve taşeronlar için. Artan inşaat demirini, bozulmuş kalıp ve iskele parçalarını, profil, sac ve çelik çatı elemanlarını, binadan sökülen petek, doğrama ve tesisat metallerini alıyoruz. Önce yığını iki üç açıdan fotoğraflayıp WhatsApp hattımıza iletin ya da telefonla anlatın. Sayfa yıkımın kendisini değil, ondan çıkan metalin alınmasını anlatıyor.

Bu hizmet hangi durumlar için?

• Kentsel dönüşüm yıkımı: Daireler boşaldıktan sonra binada kalan kalorifer peteği, kombi, alüminyum doğrama, balkon korkuluğu ve tesisat boruları ana yıkımdan önce ayrılır. Ayrılan metal molozla birlikte gitmez, ayrı değerlendirilir.
• Kaba inşaatın sonu: Kesimden artan nervürlü demir, filiz uçları, bağ teli, kullanılamaz hâle gelmiş kalıp elemanları ve eğilmiş iskele boruları şantiyenin bir köşesinde birikir.
• Çelik yapı sökümü: Depo, hangar ya da atölye binasından çıkan çatı makası, kolon, aşık ve trapez sac. Sandviç panelde iki sac yüzün arasındaki köpük dolgu ayrı bir malzemedir. Bina ayakta kalacak, yalnız içindeki üretim hattı ve makineler sökülecekse fabrika ve tesis sökümü sayfası işinize daha yakın.
• İç tadilat ve dükkân yenileme: Asma tavan taşıyıcıları, alçıpan profilleri, eski elektrik panosu, kablo tavaları ve havalandırma kanalları.
• Şantiyenin kapanışı: İş bitince geriye kalan şantiye çiti panelleri, eski konteyner iskeleti, geçici elektrik kabloları ve onarılamayacak ekipman.
• Süren inşaatta biriken artık: Kesim artığı demir ve profil aylarca parça parça çıkıyorsa sahaya bıraktığımız konteyner işinizi görebilir; koşulları hurda konteyneri sayfasında.

Bu işte genelde hangi metaller çıkar?

• İnşaat demiri, profil, kutu, lama, köşebent ve sac: demir ve çelik hurdası. Kalın parça ile ince sacın neden ayrı tutulduğunu demir hurda sınıfları yazısında anlattık.
• Pencere ve kapı doğraması, cephe profili, merdiven korkuluğu: alüminyum hurdası. Isı yalıtımlı profilde iki alüminyum yüzü birbirine bağlayan plastik köprü bulunur; bunu fotoğrafta belirtmeniz yeterli. Cepheden sökülen kaplama levhaları çoğu zaman düz alüminyum değil, dolgulu paneldir; onlar için alüminyum kompozit panel sayfasına bakın.
• Bina içi elektrik tesisatı ve geçici şantiye hatları: kablo hurdası.
• Su ve kalorifer tesisatındaki bakır borular: bakır hurdası.
• Vana, rakor, musluk ve sayaç bağlantıları: sarı (pirinç) hurda.
• Paslanmaz baca borusu, tezgâh ve korkuluk: paslanmaz hurda.

Yıkım mevzuatı metal için ne söylüyor?

Önce şunu netleştirelim: binanın yıkımı bizim işimiz değil. Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesine göre yıkım için ilgili idare yıkım ruhsatı düzenler ve bina, yetki belge numarası almış ve uygun sınıfta yeterliği olan bir müteahhidin sorumluluğunda yıkılır. "Hurda karşılığı yıkım" diye bilinen işte de ruhsat ve yıkım yükümlülüğü değişmez. Biz yıkımı üstlenen müteahhit ya da yapı sahibiyle konuşup seçici yıkımda ayrılan metali alıyoruz.

Yıkım işini düzenleyen iki yönetmelik de metalin molozdan önce ayrılmasını istiyor. Madde düzeyinde özet:

• Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği (Resmî Gazete 18.03.2004, sayı 25406): 5. madde atıkların kaynağında ayrılmasını ve "seçici yıkım" ilkesini esas alır. 9. madde atık üreticisine atığı bileşenlerine göre ayrı toplama yükümlülüğü verir. 19. madde, yıkılacak yapıdaki geri kazanılabilir malzemenin önce ayrıştırılmasını, kapı, pencere ve dolap gibi kalemlerin ayıklanıp ayrı toplanmasını ister.
• Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmelik (Resmî Gazete 13.10.2021, sayı 31627): 5. maddenin yedinci fıkrasına göre asbest ve benzeri tehlikeli imalat sökülmeden ve seçici yıkım yapılmadan ana yıkıma geçilemez. 15. maddenin ikinci fıkrası, seçici yıkımda ayrılacak kalemler arasında türlerine göre metal esaslı tüm malzemeleri sayar. 14. madde müteahhide, atığı geri kazanılabilir malzemeden başlayarak kaynağında ayırma ve çevre lisanslı tesislere gönderme görevi verir. 6. maddeye göre yıkım planına bir atık yönetim planı eklenir; 7. maddenin on birinci fıkrası bu plandaki atık türlerinin, kodlarının ve miktarlarının yıkım ruhsatına işlenmesini ister.
• Atık Yönetimi Yönetmeliği (Resmî Gazete 02.04.2015, sayı 29314): Ek-4 atık listesi yıkımdan çıkan metalleri "17 04" başlığında kodlar. Bakır, bronz ve pirinç 17 04 01, alüminyum 17 04 02, demir ve çelik 17 04 05, karışık metaller 17 04 07, yağ, katran ya da başka tehlikeli madde içermeyen kablolar 17 04 11 kodunu taşır. Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmeliğin 19. maddesi raporlama ve belgelemede bu kodların kullanılmasını şart koşar.

Sahadaki karşılığı basit: Metali ayrı tutmak hem mevzuatın istediği adım hem de daha temiz, daha iyi değerlenen bir yük demek. Atık yönetim planınız metal için belirli bir tesis ya da belge şartı koyuyorsa bunu işe başlamadan bize söyleyin; bu alımda hangi belgenin düzenlenebileceğini baştan netleştirelim.

Teklif için bizden istenen bilgiler

• Malzeme: Demir mi, alüminyum mu, karışık mı? Emin değilseniz fotoğraf yeterli; hangi gruba girdiğini biz söyleriz.
• Yaklaşık miktar: Ton tahmini yoksa yığının kaç palet ya da kaç kamyon kasası tuttuğunu yazın. Demir ve profilde çap, kalınlık ve boy bilgisi de işe yarar.
• Fotoğraf: Yığının tamamı, bir yakın çekim ve demirin ucundaki betonu ya da boyayı gösteren bir kare.
• Adres ve ilçe: Şantiyenin açık adresi; varsa harita konumu.
• Yükleme koşulu: Malzeme zeminde mi, katta mı? Aracın yığına ne kadar yaklaşabildiği, şantiye kapısının genişliği, sahada vinç ya da forklift bulunup bulunmadığı ve girişte saat kısıtı olup olmadığı.

Alım nasıl ilerliyor?

1. Fotoğrafları ve bilgileri alır, malzemenin hangi gruplara ayrılacağını ve sahada nelere dikkat edilmesi gerektiğini konuşuruz.
2. Şantiye şefi ya da yapı sahibiyle yükleme gününü birlikte belirleriz; sahaya giriş kuralları varsa önceden öğreniriz.
3. Sahada malzemeyi gruplarıyla birlikte görür, fiyatı yüklemeden önce konuşuruz.
4. İnşaat demiri ve profil gibi ağır yükler kantarda tartılır ve kantar fişi düzenlenir; küçük partiler sahada dijital terazide, sizin önünüzde tartılır. Tartım bitince ödemeyi nakit yapıyoruz, isteyen yapı sahibine havale ya da EFT ile.
5. Ayrılmış metal yüklenir; moloz ve metal olmayan atık sahada kalır.

Fiyatı bu işte ne değiştirir?

• Demirin üstündeki beton: Beton da tartıda kilo tutar ama metal değildir. Üzerinde beton kalmış demir, temizlenmiş demirle aynı değerlendirilmez.
• Karışıklık: Demir yığınına atılmış alüminyum doğrama ya da kablo, yığının tamamında ayıklama işi çıkarır.
• Kalınlık: Kolon ve kalın profil parçası ile ince trapez sac ve bağ teli aynı grupta değerlendirilmez.
• Boy: Araca sığmayan makas ve kolonların kesilmesi gerekip gerekmediği yükleme süresini değiştirir.
• Miktar ve erişim: Tek seferde alınan miktar ve aracın yığına yanaşabilmesi.

Günün fiyatının nasıl oluştuğunu hurda fiyatları sayfasında ayrıntılı olarak okuyabilirsiniz.

Almadığımız ya da özel işlem isteyen kalemler

• Moloz, beton, tuğla, alçı, cam, ahşap, kâğıt, karton, kitap ve plastik/PVC doğrama almıyoruz. Şantiyeden çıkan demir, profil, sac, kablo ve diğer metal hurdalarını bunlardan ayrı tutun. Metal dışı yıkım atıkları için belediyenin izin verdiği toplama ve taşıma düzeni kullanılmalıdır.
• Asbestli malzeme: Eski oluklu çatı levhası, asbest çimento boru, baca ve su deposu, kazan ve boru kaplaması asbest içerebilir. Bunlara dokunmuyoruz; metal yığınına karışmamaları gerekir. Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmeliğin 16. maddesi yıkımdan önce asbest envanteri çıkarılmasını ve asbestli imalatın ayrı sökülmesini zorunlu tutar.
• Florasan, cıvalı lamba ve kimyasal artığı: Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliğinin 22. maddesi asbest, boya, florasan, cıva ve asit gibi tehlikeli atıkların diğer atıklardan ayrı toplanmasını ister. Bunları metal yığınına koymayın.
• Tehlikeli maddeyle kirlenmiş metal: Kimyasal, katran ya da yağ bulaşmış metal, Atık Yönetimi Yönetmeliğinin Ek-4 listesinde ayrı ve tehlikeli kodla (17 04 09*) yer alır. Böyle parçaları fotoğrafta ayrıca gösterin, almadan önce konuşalım.
• Kapatılmamış hatlar: Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmeliğin 7. maddesi, yıkım ruhsatı başvurusunda elektrik, su, doğal gaz ve telefon hizmetlerinin kapatıldığını gösteren belgeleri ister. Kapatılmamış bir hattaki boruyu ya da kabloyu sökmeyin.

İlçelere göre yol ve erişim bilgilerini hizmet bölgeleri sayfasında bulabilirsiniz. Yıkımdan önce yapılacak ayrımı adım adım okumak isterseniz şantiyede hurda hazırlığı rehberine göz atın. Fotoğraf ve konum göndermek için iletişim sayfası elinizin altında.