Aracınızı alıyoruz; trafikten çekme ve kayıt işlemi için izlenecek yol aşağıda. Kazalı, yıllardır çalışmayan ya da onarımı masrafına değmeyen bir araç için iki yasal yol var: aracı trafikten çekip noterde devretmek ya da ÖTA teslim yerine verip kaydı kapattırmak. İlk adım olarak aracın dört yandan fotoğrafını ve ruhsatın araç bilgisi bulunan yüzünü WhatsApp'tan gönderin, hangi yolun size uyduğunu birlikte belirleyelim.
Bu hizmet hangi durumlar için?
- Kazadan çıkan ve tamiri aracın kendi değerini aşan otomobil.
- Bahçede, garajda ya da otoparkta yıllardır yerinden kıpırdamamış, aküsü bitmiş araç.
- Muayene süresi dolmuş, motoru ya da şanzımanı dağılmış ve bir daha yola çıkmayacak kamyonet.
- Yangın, sel ya da devrilme sonrası kullanılamaz hâle gelmiş araç.
- Önceden parçalarına ayrılmış bir aracın geride kalan kasası, jantları ve aküsü.
Trafikten çekme ve kayıt: iki yol
Ruhsatlı araç bir eşya gibi elden verilmez. Araç satış, devir ve tescil işlemlerini düzenleyen yönetmeliğin (RG 31.01.2018/30318; aşağıda tescil yönetmeliği) 18. maddesinin birinci fıkrasına göre tescilli aracın her türlü satışı noterde yapılır; noter dışındaki devir geçersizdir. Noter bu sırada vergi, trafik cezası ve geçiş ücreti borcunun ve satışı kısıtlayan bir kaydın olmadığını tespit eder.
Birinci yol: aracı trafikten çekip noterde bize devretmek
Tescil yönetmeliğinin 43. maddesine göre trafikten çekme başvurusunu araç sahibi, kanuni temsilcisi ya da vekili; ruhsat ve plakalarla notere veya Emniyet trafik tescil birimine yapar. Muayene aranmaz, ancak motorlu taşıtlar vergisi, trafik idari para cezası ve geçiş ücreti borcu kapanmış olmalıdır. Plakalar iptal edilir, ruhsata kaydın kapatıldığı şerhi düşülür. Trafikten çekilmiş araçta noter satışında geçerli muayene şartı aranmaz; araç bu hâliyle bize devredilir. Trafikten çekilen araç sahibinin bildirdiği adreste durur. Başka bir yere götürülecekse taşımadan bir hafta önce tescil birimine haber verilir ve araç çekiciyle taşınır. Aracın bulunduğu yerden alınmasını bu bildirime göre telefonda planlıyoruz.
İkinci yol: kaydı aracı ÖTA teslim yerine vererek kendiniz kapatmak
Ömrünü Tamamlamış Araçların Kontrolü Hakkında Yönetmelik (RG 30.12.2009/27448), atık niteliğine girmiş aracı ömrünü tamamlamış araç (ÖTA) olarak tanımlar. Yönetmeliğin 7. maddesi, sahibine aracı işleme tesisine, geçici depolama alanına ya da bir ÖTA teslim yerine verme ve Araç Kayıttan Düşme ve Bertaraf Formu alma yükümlülüğü getirir. Binek otomobilde (sürücü dışında en fazla sekiz koltuk) ve azami ağırlığı 3.500 kilogramı geçmeyen hafif ticari araçta hurdaya çıkarma, noterde ya da trafik tescil biriminde bu form ibraz edilmeden yapılmaz (tescil yönetmeliği md.44/2). Bu yolda araç bize gelmez. Formu biz düzenlemiyoruz; ÖTA tesisi değiliz.
Hurda araba kim alır, hurda araç nereye teslim edilir sorusunun cevabı seçtiğiniz yola göre değişir:
| Kim | Bu işte yaptığı |
|---|---|
| Siz | Borç ve kısıtlayıcı kayıt kontrolü, trafikten çekme ya da hurdaya çıkarma başvurusu, ruhsat ve plakaların teslimi, aracın içindeki kişisel eşyaların boşaltılması |
| Biz | Fotoğrafa ve kayda bakıp yol önermek, noter devrinde alıcı olmak, aracın bulunduğu yerden alınmasını planlamak, tartım ve ödeme |
| ÖTA teslim yeri ya da tesisi | Aracı teslim alır, sıvılarından ve tehlikeli parçalarından arındırır, kayıttan düşme formunu verir |
| Noter ya da trafik tescil birimi | Satış ve devir, trafikten çekme, hurdaya çıkarma; plaka iptali ve ruhsata şerh |
Kamyon gibi azami ağırlığı 3.500 kilogramı aşan araçlarda ve motosiklette form şartı yoktur; hurdaya çıkarma 44. maddenin genel koşullarıyla yapılır. "Hurdaya Çıkarılmıştır" şerhi işlenmiş ruhsat ise tescil yönetmeliğinin 12. maddesinin üçüncü fıkrasına göre aracın hurda olarak satışında sahiplik belgesi olarak kullanılır.
Bu işte hangi metaller çıkar?
- Akü: kurşun-asit akü kapağı açılmadan, dik ve sızdırmadan teslim edilir.
- Alüminyum: jant, alüminyum alaşımından dökülmüş motor bloğu, yeni tip radyatör çekirdeği.
- Demir ve çelik: kasa sacı, şasi, çelik jant, aks; dökme demir motor bloğu ve fren diski.
- Kablo: motor bölmesinden bagaja uzanan kablo demeti, akü kabloları.
- Bakır: alternatör sargısı, eski tip bakır ya da pirinç radyatör.
Aracı daha önce söktüyseniz parçaları ayrı ayrı da alıyoruz: lastiği çıkarılmış jant, akü, motor bloğu ya da kablo demeti metal olarak tartılır. Yalnız şunu bilin: ÖTA Yönetmeliği'nin 12. maddesine göre motor, şanzıman, katalizör ve lastik gibi önemli parçaları eksik araçta üreticinin aracı bedelsiz teslim alma zorunluluğu kalkar. Aracı ileride ÖTA teslim yerine verecekseniz parçaları sökmeden önce oraya sorun.
Teklif için bizden istenen bilgiler
- Aracın marka, model ve yılı; benzinli, dizel, LPG'li ya da hibrit olduğu.
- Önden, arkadan, iki yandan ve motor bölmesinden fotoğraf.
- Motor, şanzıman, katalizör, jantlar ve akü yerinde mi?
- Aracın trafikte mi, trafikten çekilmiş mi, hurdaya çıkarılmış mı olduğu.
- Bulunduğu ilçe ve yer: kapalı otopark, site bahçesi, toprak arsa ya da yol kenarı; tekerlekleri dönüyor mu?
Alım nasıl ilerliyor?
- Fotoğraf ve ruhsat bilgisini gönderiyorsunuz; kaydın durumuna göre iki yoldan hangisinin uyduğunu konuşuyoruz.
- Borç, haciz ya da tedbir kaydı varsa önce bunlar kapanıyor; trafikten çekme ve noter devri bundan sonra yapılıyor.
- Aracın bulunduğu yerden alınmasını, trafikten çekilmiş araçtaki taşıma bildirimini de hesaba katarak telefonda planlıyoruz.
- Ödeme tartımdan sonra: tartım bitince parayı nakit veriyoruz; isteyen havaleyle ya da EFT ile alabilir. Küçük parçalar dijital terazide, araç gibi ağır yük kantarda tartılıyor ve kantar fişi veriliyor.
Fiyatı bu işte ne değiştirir?
Bir arabanın hurdasının ne kadar edeceği sitede rakamla yazılmaz; metal fiyatı her gün değişir. Fiyatı belirleyen başlıca etkenler:
- Ağırlık: Aracın kantardaki ağırlığı hesabın temelidir.
- Eksik parça: Motoru, şanzımanı ya da katalizörü sökülmüş araç daha hafif ve değeri daha düşüktür.
- Jant ve motor bloğu: Alüminyum jant ve alüminyum motor bloğu, çelik janttan ve dökme demir bloktan farklı fiyatlanır.
- Araca ait olmayan yük: Bagajda ya da kabinde biriken çöp, eşya ve moloz tartıdan düşülür.
- Erişim: Tekerleği dönmeyen, dar bahçeye sıkışmış araç yüklemeyi zorlaştırır.
Metal fiyatının günden güne neden oynadığını hurda fiyatları sayfası malzeme malzeme açıklıyor.
Almadığımız ya da özel işlem isteyen kalemler
Yakıt, motor yağı, antifriz, fren sıvısı ve klima gazı araçla birlikte gelir; bunları kendiniz boşaltmayın. Teknik Usuller Tebliği'nin 9. maddesi, ÖTA tesisinde yakıt tankından önce akünün çıkarılıp topraklama yapılmasını, klima gazının vakumla çekilmesini ve hava yastığının aküden en az yirmi dakika sonra sökülmesini öngörür. Florlu Sera Gazlarına İlişkin Yönetmelik'in 6. maddesi klima gazının havaya salınmasını yasaklar. Atık motor yağını ayrı almıyoruz; yağ değişimini, Atık Yağların Yönetimi Yönetmeliği 8. madde uyarınca il müdürlüğünden belge almış bir serviste yaptırın. Lastiği de almıyoruz; Osmangazi ve Nilüfer belediyelerinin atık getirme merkezleri lastik kabul ediyor. Hibrit ve elektrikli araçlardaki yüksek gerilimli lityum bataryayı ayrı parça olarak almıyoruz; bataryayı sökmeye kalkmayın, bu araç için ikinci yolu değerlendirin.
Kaydı belirsiz araç ayrı bir durumdur. Senetle ya da elden alınıp adınıza tescil ettirilmemiş araç, resmî olarak hâlâ eski sahibinin adınadır; noter dışında yapılan satış geçersiz olduğundan kayıt netleşmeden aracı teslim almıyoruz. Ruhsat kaybolduysa zayi bilgisi kolluk tarafından elektronik kayda işlendikten sonra noter işlemi elektronik kayıt üzerinden yapılır (md.18/4).
| Araç durumu | Sizden istenen | Dikkat edilecek |
|---|---|---|
| Trafikte, muayenesi geçerli | Ruhsat, kimlik, borçsuzluk | Trafikten çekilmemiş araçta noter, geçerli muayene ve alıcı adına zorunlu trafik sigortası arar |
| Muayenesi bitmiş | Ruhsat ve plakalarla trafikten çekme | Çekmeden önce vergi ve ceza borcu kapanmalı |
| Trafikten çekilmiş | Şerhli ruhsat, aracın durduğu adres | Taşımadan bir hafta önce tescil birimine bildirim |
| Hacizli ya da rehinli | Şerhin kaldırıldığını gösteren belge | Yakalama kararı yoksa trafikten çekilebilir; hurdaya çıkarma için şerh kalkmalı, devri kısıtlayan kayıt noter satışını durdurur |
| Parçalarına ayrılmış | Parçaların cinsine göre ayrımı | Lastik, yağ ve sıvılar ayrı yola gider |
Konuyu bilgi düzeyinde ayrıntılı okumak isterseniz hurda araç ne yapılır yazımıza bakın. Aracın bulunduğu ilçeye göre ulaşım bilgisini hizmet bölgeleri sayfasında bulabilirsiniz.
