Sanayi Sitesi ve Atölye Hurdası

Sanayi sitesinde dükkânı olan tornacı, kaynakçı, tesisatçı, oto tamircisi ya da mobilya ustasıysanız atölyede biriken talaşı, kesim artığını, sökülmüş parçayı ve kabloyu türüne göre ayırarak alıyoruz. İlk adım, yığının bir fotoğrafını göndermek ya da bizi arayıp ne kadar yer kapladığını anlatmak. Hangi kalemin ayrı tutulacağını ve neyin bizim alanımıza girmediğini bu ilk konuşmada birlikte netleştiriyoruz.

Bu hizmet hangi durumlar için?

Bursa'da bir sanayi sitesinin içinde bile çıkan hurda bloktan bloğa değişir. Nilüfer'de Üçevler Mahallesi'ndeki Beşevler Sanayi Sitesi, kooperatifin kendi anlatımıyla şehrin dağınık noktalarındaki atölye ve imalathaneleri tek yerde toplamak için kurulmuş; bugün oto, metal, ağaç işleri (mobilya) ve döküm olmak üzere dört meslek grubunu barındırıyor. Adresimizle aynı ilçede, Yıldırım'ın Yiğitler Mahallesi'nde Ankara yolu üzerindeki Otosansit'te ise site yönetiminin tanımına göre otomotivden tekstile, mobilyadan makine imalatına uzanan firmalar çalışıyor. Bir sokakta pirinç talaşı birikirken yan sokakta sökülmüş radyatör ve egzoz yan yana durur. Bu sayfa şu durumlar için:

• Torna ya da CNC tezgâhının dibindeki talaş kasaları dolmuş; çelik, alüminyum ve pirinç talaşı ayrı kaplarda duruyor ya da birbirine karışmış.
• Kaynak ve demir doğrama atölyesinde profil uçları, sac kırpıntısı ve elektrot koçanları köşede yığın olmuş.
• Tesisat ya da elektrik ustasının deposunda işten dönen bakır boru parçaları, sökülmüş vana ve rakorlar, kablo artıkları birikmiş.
• Oto tamirhanesinde değiştirilen radyatör, alternatör, egzoz ve fren diski gibi parçalar tezgâh altını doldurmuş.
• Mobilya atölyesinde metal ayak, çekmece rayı, menteşe ve sac fire çıkıyor.
• Dükkân kapanıyor ya da devrediliyor; raflar, eski tezgâhlar ve yıllardır biriken parçalar bir kerede boşaltılacak.

Bu işte genelde hangi metaller çıkar?

• Sarı (pirinç): torna talaşı, rakor, vana ve musluk gövdesi, armatür parçası. Ayrıntı: sarı (pirinç) hurda.
• Alüminyum: CNC talaşı, doğrama profilinin kesik uçları, yeni tip radyatör çekirdeği. Ayrıntı: alüminyum hurdası.
• Bakır: tesisat borusu artığı, eski tip radyatör, alternatör sargısı. Ayrıntı: bakır hurdası.
• Kablo: elektrik atölyesinden ve tamirhaneden çıkan kablo demetleri. Ayrıntı: kablo hurdası.
• Demir ve çelik: kaynak artığı profil, sac kırpıntısı, egzoz, fren diski, eski raf. Ayrıntı: demir ve çelik hurdası.
• Paslanmaz: mutfak ekipmanı imalatından kalan sac ve boru kesikleri. Ayrıntı: paslanmaz (krom) hurda.
• Akü: tamirhanede değiştirilen aküleri de alıyoruz; diğer hurdadan ayrı, dik ve kapakları sağlam durmalı. Ayrıntı: akü hurdası.
• Kesici uç ve kurşun: torna ve CNC atölyesinin körelmiş vidia uçları karbür (vidia) uç hurdası olarak, lastikçinin söktüğü balans ağırlıkları ise kurşun hurdası olarak ayrı kutuda biriktirilir.

Talaşta asıl ayrım metal türü kadar yağdır. Atık Yönetimi Yönetmeliği'nin Ek-4 atık listesinde kuru demir talaşı 12 01 01, demir dışı metal talaşı 12 01 03 koduyla yıldızsız, yani tehlikesiz atık olarak geçer. Yağ içeren taşlama, bileme ve freze tortuları ise 12 01 18* koduyla yıldızlı, yani tehlikeli atık grubundadır. Bu yüzden kesme sıvısıyla çamura dönmüş tortuyu talaş kasasına boşaltmayın; süzülmüş talaş ile tortu ayrı kalmalı.

Teklif için bizden istenen bilgiler

• Atölye ve malzeme: hangi iş yapılıyor, hurda talaş mı, parça mı, ikisi birden mi.
• Yaklaşık miktar: kaç çuval, kaç kasa ya da varil olduğu; bilinmiyorsa yığının kapladığı alan.
• Fotoğraf: yığının genel görüntüsü ve bir yakın çekim. Talaşta avuç içine alınmış bir örnek, rengi ve yağ durumunu gösterir.
• Adres: sanayi sitesinin adı, blok ve dükkân numarası, ilçe.
• Yükleme koşulu: dükkân önüne araç yanaşabiliyor mu, sitede yükleme saatine ilişkin bir kural var mı, malzeme zemin katta mı yoksa asma katta mı.

Alım nasıl ilerliyor?

1. Fotoğraf ve anlattıklarınızla malzemeyi tanıyor, hangi kalemin ayrı tutulması gerektiğini söylüyoruz.
2. Yığının durumuna göre ayrımı sizin önceden yapmanızın yeteceğini mi, yoksa yükleme sırasında birlikte ayırmanın mı gerektiğini konuşuyoruz.
3. Gelme zamanını ve yükleme koşulunu telefonda birlikte netleştiriyoruz.
4. Malzeme atölyede dijital terazide, siz başındayken tartılır ve sınıf sınıf ayrı değerlendirilir; karışık kalan kısım ayrıca söylenir. Tartım bitince ödeme nakit yapılır; isteyen esnafa banka havalesi ya da EFT ile gönderiyoruz.
5. Hurdası düzenli biriken atölyelerle bir sonraki alımın ne zaman konuşulacağını birlikte kararlaştırıyoruz.

Fiyatı bu işte ne değiştirir?

Atölye hurdasında değer çoğu zaman tezgâh başında belirlenir. Aynı metal, nasıl biriktirildiğine göre farklı sınıfa girer:

• Talaşın tek tür olması: pirinç talaşına karışan çelik talaşı, çuvalın tamamını karışık sınıfa indirir. Çelik talaşı mıknatısa yapışır, alüminyum ve pirinç yapışmaz; bu basit kontrol karışımı erkenden yakalar. Bazı paslanmaz türleri de mıknatısa tutmaz, o yüzden paslanmaz talaşı ayrı kapta kalmalı.
• Yağ ve sıvı: kesme sıvısı damlayan talaşın ağırlığının bir kısmı sıvıdır; kuru talaşla aynı değerlendirilemez.
• Parçanın üstündeki yabancı malzeme: alüminyum profildeki plastik fitil ve vida, radyatörün plastik haznesi, vanadaki demir mil ve plastik kol.
• Miktar ve hazırlık: türüne göre ayrılmış, tek seferde yüklenebilecek bir yığın ile dükkânın dört köşesine dağılmış az miktar aynı hesaba girmez.
• Günün piyasası: metal borsası ve döviz kuru. Borsa ve kurun fiyata nasıl yansıdığının uzun cevabı fiyat rehberimizde duruyor.

Almadığımız ya da özel işlem isteyen kalemler

Sanayi sitesinde metal hurdanın yanı başında, bizim alamayacağımız ama aynı köşede biriken atıklar da olur. Bunları metal yığından ayrı tutun:

• Kullanılmış yağ filtresi: Ek-4 atık listesinde 16 01 07* koduyla tehlikeli atıktır.
• Atık motor ve şanzıman yağı: Atık Yağların Yönetimi Yönetmeliği'nin 8. maddesine göre bu yağlar yetkilendirilmiş kuruluşlara ya da Bakanlıktan toplama yetkisi almış rafinasyon tesislerine teslim edilir. Motor yağı değişimi yapan işletmelerin il müdürlüğünden belge alması da aynı maddenin ikinci fıkrasında yazılıdır.
• Antifriz ve fren sıvısı: radyatör ve motor parçası içi boşaltılmış olarak verilmeli. Boşaltılan sıvılar metal hurdaya katılmaz; listede ayrı kodlarla (16 01 14*, 16 01 13*) yer alır.
• Yağlı bez ve emici malzeme: 15 02 02* koduyla tehlikeli atık sayılır.
• Taşlama ve freze çamuru: yukarıda anlattığımız 12 01 18* kodlu tortu.
• Metal olmayanlar: Ahşap talaşı, lastik, cam, kâğıt, karton, kitap ve plastik/PVC alımı yapmıyoruz. Temiz plastik bidon, kasa ve koli de bu kapsamın dışındadır.

Kırık ya da asidi sızan aküyü de alıyoruz; sızdırmaz bir plastik kabın içinde, dik bekletin. Kasalar sık doluyorsa atölyenin önüne bıraktığımız konteyneri hurda konteyneri sayfasında anlattık. Kabloyu soymak için yakmayın; nedenini kablo yakmanın yasak olması yazısında açıkladık.

Atölyenizin bulunduğu ilçeye göre ulaşım ve yükleme bilgisini hizmet bölgeleri sayfasında bulabilirsiniz. Talaşı ve parçaları biriktirirken düzeni baştan kurmak isterseniz atölyede hurda biriktirme rehberine, sanayi bölgelerinden çıkan hurdanın nereye gittiğini merak ediyorsanız Bursa OSB'lerinde hurda akışı yazısına göz atın.