Harmancık, Bursa'nın güney ucunda, Kütahya ve Balıkesir sınırlarının buluştuğu dağlık bir ilçe. Bursa merkezine uzaklığı, Karayolları'nın ilçeler arası mesafe çizelgesinde 94 km olarak geçiyor. Yıldırım'daki adresimizden önce Orhaneli'ye iniyoruz, oradan 38 km daha güneye gidiyoruz. Bu mesafede yola çıkmadan malzemeyi görmek istiyoruz: hurdanın fotoğrafını gönderin, günü ve yükleme yerini telefonda birlikte planlayalım.
Harmancık'ta hurda nereden çıkıyor?
İlçede organize sanayi bölgesi de küçük sanayi sitesi de yok. Kalkınma ajansı BEBKA'nın Harmancık için hazırladığı rapor, ekonominin madencilik, tarım ve hayvancılığa dayandığını yazıyor. Hurda da bu üç işten ve evlerden çıkıyor.
Krom madeni ve zenginleştirme tesisi
Türkiye'de krom ilk kez 1848'de Harmancık'ta bulundu. Bugün ilçe merkezinin yaklaşık 6,5 km kuzeybatısında Hayri Ögelman Madencilik'in Harmancık Krom İşletmesi var: yer altı ve açık ocaklar, idari binalar ve bir krom zenginleştirme tesisi. İşletme, bu tesisin makine ve ekipmanını ağır bakımla yenilediğini kendi sitesinde anlatıyor. BEBKA raporuna göre 2020'de ilçedeki 4A'lı sigortalıların yüzde 41'i metal cevheri madenciliğinde çalışıyordu. Böyle bir sahada yenileme ve söküm işlerinden pompa, elektrik motoru, pano, kablo, boru ve çelik konstrüksiyon parçaları artar. Bu parçalarda cevher çamuru, toz ve yağ ağırlığı artırıp metali gizler; mümkünse kabaca temizleyip türüne göre ayrı yığın yapın.
Krom cevheri ile hurdacının "krom" dediği malzeme aynı şey değil
Ocaktan çıkan kromit bir cevherdir. Zenginleştirilip ferrokrom üretimine gider, ferrokrom da paslanmaz çeliğin hammaddesidir. Hurda piyasasında "krom" diye anılan malzeme ise paslanmaz çeliğin kendisidir: en az yüzde 10,5 krom içeren bir çelik alaşımı. Cevher, konsantre ve pasa metal hurda sayılmaz, bunları almıyoruz. Eviye, süt soğutma tankı, paslanmaz tank ya da boru gibi parçalar ise paslanmaz (krom) hurdası sınıfına girer.
Tarım, hayvancılık ve doğal gaza geçen evler
Bursa Valiliği'nin ilçe tanıtımına göre Harmancık'ta 13.220 hektar tarım alanı var; başlıca ürünler arpa, buğday, nohut, mısır ve ayçiçeği. BEBKA raporu, bitkisel üretimin kısıtlı olduğu ilçede küçükbaş yetiştiriciliğinin öne çıktığını, bir süt üreticileri birliği ile bir kırmızı et üreticileri birliği bulunduğunu yazıyor. Bu işlerden eski pulluk, tırmık ve römork, sulama borusu, su motoru, ağıl ve çit demiri, süt soğutma tankı çıkar. Evlerde ise başka bir değişim yaşandı: ilçede doğal gaz 2020'nin sonuna doğru kullanılmaya başlandı. Kömürden doğal gaza geçen evlerde sökülen soba, kalorifer kazanı, eski petek ve boru demir hurdasına dönüşür.
Adrese ulaşım ve yükleme
Harmancık, Asar Dağı ile Küplü Dağı arasındaki bir havzada kurulu. İlçenin 31 mahallesi bu engebeli araziye dağılmış durumda: ilçe merkezindeki Merkez, Ece, Çamoğlu ve Saçaklı'dan batıdaki kaplıcalarıyla bilinen Ilıcaksu'ya, Gedikören'den Kozluca ve Dutluca'ya kadar. Adresi verirken mahalle adıyla birlikte aracın yanaşacağı yolu da tarif edin. Dar ya da toprak yolda yükleme yerini birlikte seçiyoruz.
Kışlar sert geçiyor, kar ve yağmur bol yağıyor. Karlı dönemde yükleme yapılacak yerin açık olup olmadığını randevudan önce konuşuyoruz. İlçe topraklarının büyük bölümü orman ve fundalık; Valilik verisine göre bu alan 23.016 hektar. Bu yüzden ayrıca belirtelim: kabloyu soymak için yakmayın. Ormanla iç içe arazide açık ateş yangın riski taşır, yakılarak çıkarılan bakır da hurda sınıflarında temiz telden ayrı tutulur. Ayrıntısı kablo yakma yazımızda. Kabloyu olduğu gibi bırakın, sınıfını teslimde ayırırız.
Maden sahasından ya da tesisten çıkacak hurdada sahaya giriş, işletmenin iş güvenliği kurallarına bağlıdır. Hangi kapıdan girileceğini, yükün nerede bekleyeceğini ve hangi kişisel koruyucu donanımın istendiğini işletmenin sorumlusuyla önceden konuşuyoruz.
Harmancık'ta öne çıkan hurda türleri
Sanayi sitesi olmayan, madencilik ve tarımla geçinen bir ilçede hurdanın bileşimi de buna göre şekilleniyor:
- Demir ve çelik: tarım aleti, römork şasisi, soba, kalorifer kazanı, çit direği, maden sahasından çıkan konstrüksiyon ve makine gövdesi.
- Paslanmaz (krom): süt soğutma tankı, eviye, tesisat ve tesis borusu.
- Bakır: su motoru ve elektrik motoru sargısı, kalorifer tesisatından çıkan bakır boru.
- Kablo: tesis yenilemesinden ve ev tesisatından sökülen enerji kablosu.
Elinizde bütün bir pompa, kompresör ya da elektrik motoru varsa sökmeden önce makine hurdası sayfasındaki bütün mü, parçalı mı ayrımına bakın.
Randevu ve miktar
Harmancık için gün ve saati telefonda planlıyoruz. Planı kolaylaştıran üç bilgi var: hurdanın fotoğrafı, kabaca miktarı (kilo, adet ya da bir römork dolusu gibi) ve mahalle adı. Malzemeyi görmeden kesin bir şey söylemiyoruz. Fiyatın neye göre değiştiğini hurda fiyatları sayfasında açıkladık.
Komşu ilçeler
Harmancık'ın kuzeyindeki iki Bursa ilçesi için de ayrı sayfalarımız var: Orhaneli karayoluyla 38 km uzakta, Keles ise komşu olmasına rağmen karayoluyla 94 km uzakta. Doğudaki Domaniç ve Tavşanlı ile güneydeki Simav Kütahya'ya, batıdaki Dursunbey Balıkesir'e bağlı. Bursa'nın diğer ilçeleri hizmet bölgeleri sayfasında, bize ulaşma yolları iletişim sayfasında.
